small textbig text

Schimmels

Schimmels: (zwammen, afdeling Fungi of Mycophyta)

Schimmels zijn planten zonder bladgroen. Meestal opgebouwd uit hyfen die samen de zwamvlok (mycelium) vormen. Om in leven te blijven zijn zij van andere planten of dieren afhankelijk en de voortplanting geschied geslachtelijk en ongeslachtelijk. Schimmels kunnen eetbare planten aantasten of voedingsstoffen tot bederf brengen of infecties bij de mens veroorzaken. Schimmels zijn er in verschillende vormen: meercellige organismen die groeien door de vorming van lange draden (hyfen) en vlechtwerken (mycelium), en eencellige schimmels (gisten) die zich voortplanten door de vorming van knoppen.

Men onderscheidt twee onderafdelingen: slijmzwammen en echte schimmels (Eumycetes), waaronder de zakjeszwammen (Ascomycetes), steeltjeszwammen (Basidiomycetes) en onvolkomen schimmels (Deuteromycetes).

Er zijn voor de mens nuttige schimmels, zoals die welke antibiotica produceren, eetbare paddestoelen, gisten voor het bereiden van wijn en voor het rijzen van deeg. Er bestaat ook een dikke zachte grauwgrijze laag schimmels die in de volksmond "kelderdoek" heet en welke voorkomt in wijnkelders die optimale wijn bewaarcondities hebben. Het is mogelijk dat in de natuur de 'schimmelvorm' voorkomt en in de mens de 'gistvorm'. De schimmels verspreiden zich d.m.v. sporen, waaruit zich nieuwe schimmels ontwikkelen. Overal in de natuur komen schimmels voor.

Aandachtpunt: Schimmelziektes moeten direct en met de juiste middelen worden bestreden - Gebruik zoveel mogelijk resistente druivenrassen - gebruik zoveel mogelijk natuurlijke bestrijdings methoden - een optimale verzorging van de omgeving helpt bij biologische bestrijdingsmethoden. Een interessante ontwikkeling is, het gebruik van UV c licht - Clean Light -

meeldauwschimmels

(orde Erysiphales, klasse zakjeszwammen) Schimmels die o.a. bij granen, rozen, druiven en perziken de plantenziekte meeldauw veroorzaken, waardoor bladeren en vruchten klein blijven en een witbestoven uiterlijk hebben. Je kan twee soorten onderscheiden; valse meeldauw (peronospora of plasmopora viticola)- komt in bijna alle wijnbouwlanden voor en kan grote schade aanrichten. De aantasting begint al vroeg in het seizoen en kan door opvolgende infecties in een ras tempo hele wijngaarden aantasten waardoor de oogst verloren is.

Echte (gewone) meeldauw (odium of Uncinula necator of witziekte) is herkenbaar aan het ontstaan van lichtgele vlekken op het blad, waarna zich aan de bovenzijde van het blad en op de bessen witte, poederachtige schimmelvlekken vormen. De schimmel overwintert in de knoppen of op het oude hout, waar kleine gele of zwarte vlekjes op te zien zijn. Hij slaat vooral toe bij vochtig en warm weer en een gemiddelde dagtemperatuur 8C. Het open houden van de plant zorgt ervoor dat hij snel droogt, en de meeldauw zich niet sterk kan uitbreiden. De nieuwere druivenrassen zijn beter resistent tegen schimmels. Bij aantasting is chemische bestrijding mogelijk door te spuiten met een aftreksel van heermoes of met een zwaveloplossing zoals bijvoorbeeld Microsulfo spuitzwavel van Bayer of vergelijkbare zwavelhoudende producten.

Valse meeldauw (peronospora of Plasmopara viticola) is ook te herkennen aan gele of bruine vlekken op het blad, maar hier zit het schimmelpluis aan de onderzijde van het blad. De schimmel overwintert in afgevallen blad en andere resten op de grond. Als het langdurig vochtig weer is, of hard geregend heeft kan de hij zich explosief naar boven verspreiden, over de hele plant. Het blad wordt uiteindelijk bruin en verdroogt, jonge trossen verschrompelen. Planten in goede conditie (open, luchtig, met niet te veel leggers of trossen) hebben minder last van aantasting. Door aangetast en overtollig blad weg te snoeien wordt verdere uitbreiding tegengegaan. De nieuwere druivenrassen zijn beter resistent tegen schimmels. Chemische bestrijding is mogelijk door te spuiten met bijvoorbeeld Bayer Exact vloeibaar of soortgelijke middelen. Voor valse meeldauw is eigenlijk alleen bestrijden mogelijk met koperhoudende middelen die in de handel zijn te verkrijgen, maar deze zijn door de uitspoeling van koper naar de bodem minder milieuvriendelijk. Om een primaire besmetting te voorkomen is het verstandig om een eerste bespuiting te doen als de jonge scheuten 10 cm lang zijn (3e tot 5e bladstadium), de gemiddelde temperatuur boven de 10C komt en er de afgelopen 24 uur 10 mm regen of meer is gevallen.

Bij veel wijngaarden zie je mooie rozen aan de kop van de rijen. Dit doet men niet voor de sier zoals velen denken maar het voorziet in een vroegtijdige alarmering voor meeldauw op de druivenstokken, omdat rozen als eerste worden aangetast. De wijnbouwer kan dan tijdig met de bestrijding beginnen. (Ter voorkoming van meeldauw is van het merk Ecostyle het middel Vital in de handel. Sulphon, ook van het merk Ecostyle werkt bij het bestrijden van meeldauw)

penseelschimmels

(Geslacht Penicillium, klasse zakjeszwammen) schimmels bestaande uit een stelsel van schimmeldraden waarop lange, rechtopstaande draden worden gevormd die zich penseelvormig vertakken en aan het uiteinde ongeslachtelijke sporen vormen. Ca. 100 soorten, verspreid over de hele wereld, w.o. schadelijke soorten die fruit en granen aantasten, soorten die worden gebruikt bij de bereiding van kaas (Roquefort en Camembert) en belangrijke soorten voor de bereiding van antibiotica (penicilline).

hyfen

(Zwamdraden) dunne, ronde, kleurloze, vaak vertakte draden, waaruit schimmels zijn opgebouwd. De hyfen zijn bij de meeste schimmels door dwarswanden in goed te onderscheiden cellen verdeeld. De cellen bevatten één (of twee) kern(en). Het uitgebreide netwerk van hyfen noemt men het mycelium (zwamvlok).

grijze schimmel - Botrytis

Botryotinia fuckeliana en Botrytis cinerea: ook wel grijze of grauwe schimmel, die alle groene delen van de plant incl. de trossen kan aantasten. In bijzondere gevallen kan de zgn. edelrot optreden (pouriture noble, edel fäule, noble rot, muffa nobile). Dit komt meestal voor in een droge warme herfst waarbij de schimmel botrytis cinerea de schil van de druif poreus maakt waardoor de sappen uit de druif druppelen. Er blijft een hoge concentratie suiker over in de verschrompelde druif, waarvan de wijnen worden gemaakt met een hoge zoetgraad. (Sauternes, Beerenauslese, Tokayer). In de wijnbouw komt naast de bekende edele rot door de botrytis cinerea schimmel, ook de verwoestende soort Botryotinia fuckeliana voor. In de beginstadia van de vruchtvorming is de aantasting al mogelijk maar komt pas in een veel later stadium tot uiting. De druiven worden bruin en rotten weg. Zo kan een hele oogst mislukken. Er zijn fungiciden voorhanden (bv. Teldor van Bayer) om de druif te beschermen tegen deze schimmel.

Esca ziekte

Esca ziekte: deze steeds meer voorkomende bladziekte is mogelijk het gevolg van de Phaeoachemonium schimmel in combinatie met andere micro-organismen. De ziekte komt vooral voor bij oudere stokken waarbij eerst een paar stokken langzaam wegkwijnen en een typisch patroon op de bladeren heeft. De precieze oorzaak is nog niet bekend maar daarnaar wordt uitvoerig onderzoek gedaan, zodat voor een afdoende bestrijding kan worden zorggedragen.



  • - Lees ook het artikel over blad aantasting -
  • - Lees ook het artikel over ziekte van Pierce -
  • - De Druivendokter -
  • - DCM meststoffen en hulpmiddelen -
  • - ASEF meststoffen en bestrijdingsmiddelen -
  • - Lebosol meststoffen en bestrijdingsmiddelen -
  • - ECOstyle mest- bestrijdings- en hulpstoffen -
  • terug

    naar home page